Aktualności

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania już obowiązuje

opublikowano: 09:20, 25.08.2016
Podatnicy, którzy tworzą sztuczne konstrukcje prawne wyłącznie w celu obniżenia obciążeń fiskalnych, zostaną opodatkowani z pominięciem tych działań. To istota nowych regulacji wprowadzonych do prawa podatkowego - klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Mają one zastosowanie do korzyści podatkowych uzyskanych po 15 lipca 2016 r.

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania ma przeciwdziałać wykorzystywaniu przez podatników sztucznych konstrukcji prawnych, sprzecznych w danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustaw podatkowych, a zmierzających wyłącznie do uzyskania znacznej korzyści podatkowej. Takie działania zostaną uznane za nieskuteczne na gruncie prawa podatkowego. Klauzula ma zastosowanie do korzyści podatkowych - a nie czynności podjętych - po 15 lipca 2016 r.

Działania uważa się za sztuczne, jeżeli normalnie nie zostałyby powzięte, gdyby kierowano się innymi celami niż wyłącznie osiągnięciem korzyści podatkowej sprzecznej z celem prawa podatkowego. O sztuczności może świadczyć nieuzasadnione dzielenie operacji, angażowanie pośredników mimo braku wskazań ekonomicznych czy występowanie elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do wyjściowego. Korzyść podatkową osiągniętą dzięki takim posunięciom należy rozpatrywać w kategorii: niepowstania, odsunięcia w czasie powstania lub obniżenia zobowiązania podatkowego, powstania lub zawyżenia straty podatkowej, powstania albo podwyższenia nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku. Rozmiary korzyści muszą jednak przekroczyć 100 tys. zł, aby można było mówić o zastosowaniu klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Wyłączono przy tym jej stosowanie do VAT (wprowadzono natomiast w odniesieniu do tego podatku klauzulę nadużycia prawa). Postępowania dotyczące unikania opodatkowania prowadzi Minister Finansów. Powołano jednocześnie Radę do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania - ekspercki organ doradczy zajmujący się wydawaniem opinii w zakresie zasadności stosowania klauzuli w indywidualnych sprawach.

Podatnicy, aby zminimalizować ryzyko zastosowania wobec nich klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, mogą wystąpić o wydanie tzw. opinii zabezpieczającej. Wniosek może dotyczyć czynności planowanej, rozpoczętej lub dokonanej. Za opinię trzeba sporo zapłacić. Opłata wynosi 20 tys. zł. Opinie zabezpieczające wydaje Minister Finansów w ciągu 6 miesięcy od otrzymania wniosku.

Propozycja nowej ustawy dla frankowiczów

opublikowano: 09:20, 25.08.2016
W dniu 2 sierpnia br. Kancelaria Prezydenta przedstawiła nowy projekt ustawy o zasadach zwrotu niektórych należności wynikających z umów kredytu i pożyczki tzw. ustawy frankowej.

Projekt ustawy określa zasady zwrotu niektórych należności wynikających z zawartych umów o kredyt denominowany lub indeksowany oraz umów o pożyczkę denominowaną lub indeksowaną, dla których ustanowiono zabezpieczenie w postaci hipoteki. Dotyczy to kredytów walutowych na zakup mieszkania, domu lub działki, zawartych od 1 lipca 2000 r. do 26 sierpnia 2011 r.

Projekt skierowany jest  do konsumentów w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a także osób fizycznych prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą, jeżeli nie dokonywały odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości i nie zaliczały do kosztów uzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej odsetek i innych obciążeń z tytułu umowy kredytu. Osoby te otrzymają zwrot świadczeń pobranych przy uruchamianiu i spłacie kredytu z tytułu spreadu wyższego niż dopuszczalny. Założono 0,5% odchylenia odpowiednio od kursu kupna lub sprzedaży danej waluty ogłoszonego przez NBP.

Zakłada się jednak wprowadzenie limitu kwotowego w wysokości 350.000 zł, który jest wysokością kapitału kredytu, w stosunku do której konsument jest uprawniony do żądania pomniejszenia kapitału lub zwrotu nadpłaty.

Przewiduje się zwolnienie dochodów z tytułu zwrotu spreadu z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z projektem ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Rozliczenie VAT przy imporcie usług

opublikowano: 09:15, 25.08.2016
Import usług występuje, gdy usługodawca jest podatnikiem nieposiadającym na terytorium Polski siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca jej prowadzenia, a usługobiorcą jest podatnik VAT. Jeśli więc dostawcą usługi jest zagraniczny przedsiębiorca, to zasadniczo po stronie polskiego nabywcy wystąpi import usług.

Kiedy ma miejsce import usług?

Ogólne zasady dotyczące określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników ustawodawca wskazał w art. 28b ust. 1ustawy o VAT. Jak wynika z tego przepisu, miejscem świadczenia usług w przypadku ich świadczenia na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Od zasady tej ustawodawca przewidział szereg wyjątków, wskazując odrębne zasady ustalania miejsca świadczenia usług. Dotyczą one m.in. usług związanych z nieruchomościami czy usług restauracyjnych.

Jak natomiast wynika z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

  • usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e ustawy, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
     
  • usługobiorcą jest:
    • w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik VAT, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    • w pozostałych przypadkach - podatnik VAT, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce jej prowadzenia na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

 

Jak wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 16 czerwca 2016 r., nr ILPP4/4512-1-103/16-2/PRart. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wprowadza mechanizm tzw. odwrotnego obciążenia, który polega na opodatkowaniu usług przez usługobiorcę. Powiązanie tego mechanizmu z regulacjami w zakresie określenia miejsca świadczenia usług ma na celu z jednej strony opodatkowanie usług w miejscu ich konsumpcji, a z drugiej zaoszczędzenie usługodawcy obowiązków związanych z rejestracją oraz rozliczeniem podatku.

Obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi (art. 19a ust. 1 ustawy o VAT). Przepis ten wyraża zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym wykonano usługę i powinien być rozliczony za ten okres (wykazany w deklaracji podatkowej).

Natomiast w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Powyższe zasady mają także zastosowanie w imporcie usług.

Zgodnie z broszurą Ministerstwa Finansów pt. "Zmiany w zakresie określania momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT od 1 stycznia 2014 r.", obowiązek podatkowy powstaje w odniesieniu do nabywanych usług:

  • do których stosuje się art. 28b ustawy o VAT - na zasadach ogólnych, tj. z chwilą wykonania tych usług lub - jeżeli przed tym momentem otrzymano całość lub część zapłaty - z chwilą otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej części,
     
  • pozostałych - na zasadach szczególnych, jeżeli usługi te zostały wymienione w przepisach art. 19a ust. 5-7 ustawy o VAT (np. usługi ubezpieczeniowe), jeśli natomiast nie zostały wymienione - na zasadach ogólnych.

 

Kurs waluty

Podstawę opodatkowania wyrażoną w walucie obcej przelicza się na złote według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Przy czym podatnik może wybrać sposób przeliczania na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. W tym przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

Natomiast jak wskazano w art. 31a ust. 2 ustawy, jeżeli podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego, a kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone na tej fakturze w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP lub Europejski Bank Centralny na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury. Przy czym należy wskazać, że Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 4 grudnia 2013 r., nr PT8/033/324/1034/WCX/13/RD-125816, wyjaśnił, że przepis ten nie dotyczy faktur wystawionych przez kontrahentów zagranicznych. Zdaniem Ministra do przeliczenia podstawy opodatkowania importu usług nie ma znaczenia data wystawienia faktury przez zagranicznego kontrahenta. Istotny jest jedynie termin powstania obowiązku podatkowego.

Z kolei WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1150/14 (orzeczenie nieprawomocne), uznał, że art. 31a ust. 2 ustawy o VAT dotyczy nie tylko faktur wystawianych przez polskich podatników, ale także przez kontrahentów zagranicznych.

Odliczenie VAT

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały przedstawione w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zasada ta wyklucza więc możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli np. w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi kwota podatku należnego z tytułu świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca. Odliczenia można dokonać w deklaracji VAT składanej za okres rozliczeniowy, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu usług, pod warunkiem, że podatnik wykazał VAT należny od importu usługi w deklaracji VAT, w której jest on obowiązany naliczyć ten podatek, lub w deklaracji za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

Art. 31a ust. 2 ustawy o VAT nie dotyczy dokumentów potwierdzających przeprowadzenie transakcji (faktur) wystawianych przez kontrahentów zagranicznych, dla których nabywca rozlicza import usług. To z kolei oznacza, że kurs, jaki należy zastosować do przeliczania importu usług, nie jest uzależniony od daty wystawienia takiego dokumentu (faktury). Istotny jest tylko termin powstania obowiązku podatkowego.

Z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 r., nr IPPP1/4512-1159/15-2/AW.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.)

kontakt

wyślij